1. Zakład „Czajka”

Jaki był koszt rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ścieków „Czajka” oraz budowy układu przesyłowego?
Koszt rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ścieków „Czajka” wyniósł 2,1 mld zł, a budowy tunelu pod Wisłą wraz z niezbędną infrastrukturą ponad 170 mln zł.
Czy w 2019 i 2020 roku doszło do awarii oczyszczalni „Czajka”?
Oczyszczalnia „Czajka” pracuje prawidłowo. Awarii w 2019 i 2020 roku uległ układ przesyłowy ścieków pod Wisłą, a nie oczyszczalnia.

2. Awaria układu przesyłowego

Co było przyczyną ponownej awarii układu przesyłowego pod Wisłą, do której doszło 29 sierpnia 2020 roku?
MPWiK współpracuje z ekspertami z Politechniki Krakowskiej, którzy opracują ekspertyzę na temat przyczyn awarii rurociągów. Niezależnie swoje prace prowadzi prokuratura.
Jakie działania ze strony miasta oraz MPWiK zostały podjęte od momentu awarii układu przesyłowego w 2019 roku?
Po awarii układu przesyłowego w 2019 r. MPWiK rozpoczęło prace nad stworzeniem planu budowy alternatywnego transferu ścieków, w ramach których wykonano szereg analiz przedprojektowych. Obecnie, w przypadku drugiej awarii w 2020 r., działania te pozwoliły na szybsze rozpoczęcie prac przy realizacji pierwszego przewiertu pod dnem Wisły. Rurociąg ten ma być wykonany na przełomie listopada i grudnia 2020 r., wtedy też przejmie ścieki płynące przesyłem tymczasowym na moście pontonowym.
Zgodnie z jakimi zaleceniami prowadzone są działania naprawcze?
Działania naprawcze są prowadzone w porozumieniu z ekspertami oraz w oparciu o koncepcję itwh GmbH.
W jakim trybie prowadzone są prace związane z usuwaniem skutków awarii?
MPWiK realizuje swoje prace w oparciu o decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (decyzja nr – III OT/334/2020) z dnia 7.09.2020 r. nakazującą Spółce usunięcie nieprawidłowości dotyczącej stanu technicznego układu przesyłowego ścieków z Warszawy lewobrzeżnej do oczyszczalni ścieków „Czajka”, a w szczególności wybudowanie uzupełniającej instalacji do transferu ścieków oraz odtworzenie układu. Prace te są objęte najwyższym priorytetem. Termin ich zakończenia to odpowiednio 24 miesiące od daty wydania decyzji dla wybudowania nowej instalacji oraz 48 miesięcy dla odtworzenia układu przesyłowego. Usunięcie skutków awarii oraz prace naprawcze są dla miasta jak i dla MPWiK sprawami priorytetowymi.
Czy mieszkańcy Warszawy na bieżąco są informowani o awarii?
Mieszkańcy mają stały dostęp do aktualizowanych informacji na temat awarii oraz podejmowanych przez MPWiK działań, poprzez oficjalne serwisy oraz kanały społecznościowe MPWiK Warszawa. Również, od  momentu wystąpienia awarii, na bieżąco są: organizowane konferencje prasowe z udziałem przedstawicieli Urzędu Miasta, MPWiK, publikowane komunikaty prasowe ws. postępów prac oraz najnowszych ustaleń, udzielane odpowiedzi na bieżące pytania mediów, publikowane informacje w kanałach społecznościowych. Temat awarii układu przesyłowego był także przedmiotem nadzwyczajnej sesji Rady m.st. Warszawy.

3. Rurociąg tymczasowy na moście pontonowym

W jakimi trybie i zgodnie z jakimi zaleceniami prowadzone były prace przy budowie rurociągu tymczasowego?
Prace nad budową tymczasowego układu były prowadzone od początku września 2020 roku w trybie ciągłym, tj. 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Wszystkie działania związane z instalacją mostu pontonowego MPWiK podjęło w uzgodnieniu ze stroną rządową i Wodami Polskimi.
Jak wyglądała budowa tymczasowego rurociągu w 2020 roku?
W celu zatrzymania zrzutu ozonowanych ścieków do Wisły w pierwszym etapie Wojsko Polskie wybudowało most pontonowy na rzece, na którym następnie zostały zamontowane rurociągi tymczasowe. Są to dwa rurociągi o średnicy 1 m i długości 1,6 km każdy. Do ich budowy wykorzystano rury użyczone MPWiK przez PGW Wody Polskie oraz nowe dostarczone przez wykonawcę, firmę UPONOR. Powstały rurociąg jest o 900 metrów dłuższy od wykonanego w zeszłym roku. W ramach tych prac MPWiK uruchomiło też tymczasową przepompownię na terenie Zakładu „Farysa”, zasilaną prądem bezpośrednio z sieci energetycznej.
Kiedy uruchomiono tymczasowy rurociąg na moście pontonowym?
Uruchomienie układu poprzedzono testami, które przebiegły zgodnie z harmonogramem oraz bez zakłóceń. W pierwszym etapie, 17 i 18 września 2020 roku przeprowadzono testy szczelności oraz sprawdzono obciążenie mostu pontonowego. W piątek 18 września rozpoczęto też próbny przesył ścieków. Układ osiągnął pełną wydajność w niedzielę, 20 września 2020 roku, a jego eksploatacja po pozytywnych testach i rozruchu nastąpiła 22 września 2020 roku. Działanie rurociągu tymczasowego jest na bieżąco kontrolowane przez służby MPWiK po obu stronach Wisły. Nad bezpieczeństwem mostu czuwają natomiast żołnierze Wojska Polskiego i ratownicy WOPR zatrudnieni przez Spółkę.
Do kiedy ścieki z lewobrzeżnej części Warszawy będą transportowe rurociągiem tymczasowym?
Układ tymczasowy będzie funkcjonował do momentu wykonania pierwszego przewiertu pod dnem Wisły w ramach inwestycji, jaką jest budowa alternatywnego układu przesyłowego. Na funkcjonowanie mostu pontonowego mają natomiast wpływ warunki hydrologiczne.
Czy funkcjonowanie mostu pontonowego na Wiśle może być przedłużone?
MPWiK zawarło umowę z Wojskiem Polskim na eksploatację mostu pontonowego do końca listopada br. Spółka podjęła rozmowy z Wojskiem w celu wydłużenia tego terminu do 15 grudnia 2020 r. Budowa alternatywnego przesyłu ścieków pod Wisłą przebiega zgodnie z planem i powinna zakończyć się na przełomie listopada i grudnia. Wydłużony termin funkcjonowania mostu jest potrzebny do prawidłowego i bezpiecznego przekierowania ścieków z układu tymczasowego do nowej instalacji. Działanie mostu pontonowego na Wiśle niezmiennie jest uzależnione od warunków hydrologicznych.
Jaki jest koszt budowy rurociągu tymczasowego?
W związku z realizacją przedsięwzięcia Spółka zawarła łącznie kilkadziesiąt umów bądź zamówień na usługi, dostawy i roboty budowlane. Łączna wartość zaciągniętych przez MPWiK zobowiązań wynosi ponad 44,5 mln zł netto.
Ile kosztował most pontonowy na Wiśle i kto zapłacił za jego funkcjonowanie?
Wojsko Polskie odpowiedzialne za ułożenie, utrzymanie i demontaż mostu pontonowego, zwróciło się do MPWiK w st. Warszawie S.A. o zwrot kosztów, które wyniosły ok. 355 tys. zł brutto. Całość kosztów związanych z działaniem tymczasowej przeprawy MPWiK pokrywa ze środków własnych.

4. Alternatywny układ przesyłowy

Czym jest alternatywny układ przesyłowy i jakie są poszczególne etapy jego budowy?
Na alternatywny układ przesyłowy składają się: dwa rurociągi wykonane metodą bezwykopową pod dnem Wisły (dwie nitki przewiertu), nowy kolektor dodatkowy łączący te rurociągi z kanałem zbiorczym prowadzącym do przepompowni „Nowodwory” oraz infrastruktura towarzysząca. W ramach tej inwestycji zostanie także  zmodernizowany i przebudowany kolektor prowadzący do przepompowni „Żerań”. Projekt jest realizowany w 4 fazach, a ukończenie ostatniej z nich planowane jest w III kwartale 2022 r.
Kiedy rozpoczęły się i jak długo potrwają prace przy budowie alternatywnego układu przesyłowego?
Przygotowania do realizacji tego przedsięwzięcia MPWiK rozpoczęło w grudniu 2019 r., gdy zlecono firmie itwh GmbH opracowanie koncepcji alternatywnego transferu ścieków. Spółka prowadzi aktualnie prace na podstawie decyzji nakazowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (decyzja nr – III OT/334/2020) z dnia 7 września 2020 r. Umożliwia ona zrealizowanie procesu inwestycyjnego w niezwykle szybkim tempie, skondensowanym ze standardowego przy tego typu projektach okresu 3-5 lat do 24 miesięcy. Mimo braku konieczności uzyskiwania pozwoleń przy trybie nakazowym, Spółka konsultuje swoje działania inwestycyjne z instytucjami do tego uprawnionymi.
Jaką metodą zostanie wykonany przewiert pod Wisłą?
Przewiert pod Wisłą zostanie wykonany metodą bezwykopową, w technologii Direct Pipe, która pozwala na jednoczesne drążenie tunelu pod ziemią wraz z układaniem rurociągu. W pierwszym etapie prac na plac budowy zwożone są elementy maszyn oraz rur. Docelowo nowy stalowy rurociąg o średnicy 1,2 metrów zostanie ułożony na głębokości minimum 7 metrów pod dnem rzeki.
Kto będzie odpowiadał za wykonanie tego przewiertu?
Pierwszy przewiert pod dnem Wisły wykona firma Inżynieria Rzeszów we współpracy z PPI Chrobok. PPI Chrobok to lider na rynku polskim pod względem liczby i długości wykonanych przewiertów. Na 155 dotychczas wykonanych przewiertów na świecie, wykonawca ten zrealizował 19, z czego 16 w Polsce.
Czy w Polsce były wykonywane już podobne przewierty?
Planowany przewiert pod Wisłą będzie najdłuższym w Polsce. Podobny, ale praktycznie o połowę krótszy został wykonany pod rzeką Białką.
Kiedy rozpoczną się prace wiertnicze pod dnem Wisły i jak długo potrwają?
Prace związane z wierceniem tuneli i montażem rurociągów rozpoczną się na przełomie października i listopada 2020 r. i potrwają ok. 5 tygodni. Będą podzielone na 4 etapy, z czego na każdym z nich zostanie wykonany przewiert o długości ok. 250 metrów.
Czy pierwszy przewiert pod dnem Wisły będzie mógł przejąć wszystkie ścieki z lewobrzeżnych dzielnic Warszawy?
Dzięki tej instalacji możliwe będzie osiągnięcie przepływu wymaganego dla przesyłu ścieków w przypadku pogody bezdeszczowej, tj. 3,5 m3/s. To jeden z elementów większego projektu MPWiK, który zapewni Warszawie bezpieczny i niezakłócony transfer ścieków do Zakładu „Czajka”.
Czy przewiert jest rozwiązaniem tymczasowym czy docelowo posłuży do transportu ścieków z lewobrzeżnych dzielnic do Zakładu „Czajka”?
Dwie nitki przewiertu wraz z infrastrukturą towarzyszącą stworzą alternatywny układ do przesyłu ścieków.
Jaka będzie łączna przepustowość dwóch przewiertów pod Wisłą?
Docelowo wszystkie te instalacje w ramach alternatywnego układu przesyłowego pozwolą uzyskać grawitacyjny przepływ ścieków (bez konieczności używania pomp) na poziomie 4,5-5,0 m3/s. Zakończenie tego etapu jest planowane na drugą połowę 2022 r.
Kto pokryje koszty budowy alternatywnego układu przesyłowego?
MPWiK ma zabezpieczone środki własne na realizację przedsięwzięcia i aktualnie nie planuje zmian cen za wodę i ścieki.

5. Przyczyny awarii w 2019 r.

Co było przyczyną awarii układu przesyłowego w 2019 roku?
Przeprowadzone przez ekspertów Politechniki Warszawskiej badania potwierdziły, że powodem awarii nitki A, tym samym całego układu przesyłowego, był splot kilku czynników, które złożyły się na wadę ukrytą, czyli taką, która była praktycznie niemożliwa do wykrycia. Szczegółowe informacje na ten temat zostały zaprezentowane w trakcie konferencji prasowej z udziałem Renaty Tomusiak, prezes Zarządu MPWiK w m.st. Warszawie S.A. oraz prof. dr hab. inż. Zbigniewa Kledyńskiego z Politechniki Warszawskiej oraz na stronie mpwik.com.pl w zakładce Aktualności.
Jaki był koszt ekspertyzy wykonanej przez Politechnikę Warszawską po awarii w 2019 roku?
Koszt ekspertyzy dotyczącej przyczyn awarii układu przesyłowego w 2019 roku wyniósł 300 tys. zł.

6. Awaria a środowisko i mieszkańcy

Czy woda pobierana z Wisły jest bezpieczna dla mieszkańców?
Woda dla mieszkańców Warszawy pobierana jest z ujęcia znajdującego się ponad 10 km przed zrzutem ścieków. Nie ma więc możliwości, by dostały się do niej ścieki. Wodę dla Warszawy zapewnia nie tylko Wisła, ale także Jezioro Zegrzyńskie. Dodatkowo MPWiK codziennie kontroluje stan wody i udostępnia wyniki badań na swoich stronach.
W jaki sposób MPWiK ogranicza emisję nieprzyjemnych zapachów?
Spółka codziennie eksploatuje ponad 4200 km sieci kanalizacyjnej na terenie aglomeracji warszawskiej. W trosce o komfort życia mieszkańców prowadzi szereg czynności mających na celu ograniczanie ewentualnej emisji nieprzyjemnych zapachów. Rocznie czyści ponad 700 km kanałów i prawie 7 tys. wpustów ulicznych. Ponadto bezpośrednio pod włazami kanalizacyjnymi montuje specjalne filtry ograniczające ewentualne przykre zapachy.
Jakie działania zostały podjęte w celu usunięcia nieprzyjemnych zapachów wydobywających się z kanalizacji miejskiej na Tarchominie?
MPWiK przeprowadziło szczegółową kontrolę stanu sieci kanalizacyjnej w rejonie m.in. ulic Świderskiej, Trakt Nadwiślański, Myśliborskiej, Modlińskiej i Mehoffera. Pracownicy MPWiK uszczelnili przewietrzniki i wentylatory, szczególnie w rejonie ul. Myśliborskiej 94, gdzie natężenie zapachów, ze względu na znajdującą się w tym rejonie komorę, jest najbardziej odczuwalne. Zamontowali także 34 nowe filtry m.in. ulicach: Światowida, Prząśniczek, Kołacińskiej. W 70 kolejnych uzupełnili wodę lub wymienili wkład z kory na bardziej skuteczny wkład z węgla aktywnego. Cały ten obszar pozostaje także pod naszym stałym monitoringiem MPWiK.
Gdzie należy zgłosić przypadki emisji nieprzyjemnych zapachów z kanalizacji miejskiej?
Mieszkańcy proszeni są o kontakt z pogotowiem kanalizacyjnym i bieżące zgłaszanie przypadków zapachów mogących wydobywać się z kanalizacji. Zgłoszenia przyjmowane są przez całą dobę pod bezpłatnym numerem telefonu 994 lub za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie mpwik.com.pl. W zgłoszeniu należy podać precyzyjną lokalizację występowania uciążliwości zapachowych, co pozwala na podjęcie niezwłocznej interwencji pracowników MPWiK.